مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی گفت: ۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه و ۳۰۵ بقعه متبرکه در استان وجود دارد و طی یک سال گذشته ۹۴ وقف جدید به ثبت رسیده است.
به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی، حجتالاسلام محمد احمدزاده در سخنرانی پیش از خطبههای نماز جمعه، با اشاره به جایگاه وقف در فرهنگ اسلامی اظهار کرد: وقف زمانی که از یک عمل فردی فراتر میرود، به یک سرمایه اجتماعی برای حل مسائل جامعه تبدیل میشود.
وی افزود: به جای اینکه تنها بگوییم ایکاش کسی برای حل یک مشکل کاری انجام میداد، میتوانیم بخشی از توان و دارایی خود را وارد میدان کنیم. اگر جوانی برای ازدواج نیازمند حمایت است، میتوان برای ازدواج وقف کرد؛ اگر بیماری توان پرداخت هزینههای درمان و دارو را ندارد، میتوان برای سلامت و درمان وقف کرد و اگر دانشآموز یا دانشجویی استعداد دارد اما توان مالی ادامه تحصیل ندارد، میتوان برای علم و آموزش وقف کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: اشتغال و کارآفرینی، مسکن نیازمندان، آب و محیط زیست، قرآن و فرهنگ اهل بیت(ع) نیز از جمله عرصههایی است که میتوان در آنها وقف کرد.
احمدزاده با بیان اینکه وقف تنها یادگار گذشته نیست، گفت: وقف میتواند پاسخ امروز ما به نیازهای فردای جامعه باشد و پیوندی میان ایمان دیروز، نیاز امروز و آینده فردا ایجاد کند.
وی با اشاره به فرهنگ وقف در تعالیم اهل بیت(ع) اظهار کرد: انسان مؤمن تنها برای دوران حیات خود نمیاندیشد، بلکه به این فکر میکند که پس از رفتنش چه خیری از او در جامعه باقی میماند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی افزود: در فرهنگ اسلامی، صدقه جاریه از جمله اعمالی است که پس از مرگ انسان نیز اجر و ثواب آن برای او باقی میماند و وقف یکی از روشنترین مصادیق صدقه جاریه است.
احمدزاده تصریح کرد: ممکن است واقف سالها پیش از دنیا رفته باشد، اما امروز دانشآموزی از مدرسهای که او وقف کرده استفاده کند، بیماری از درمانگاهی که با درآمد موقوفه او اداره میشود بهره ببرد، خانوادهای از عواید یک موقوفه کمک دریافت کند یا مسجدی با درآمد وقف او آباد شود.
وی گفت: بسیاری از خدماتی که امروز به زائران ارائه میشود، از محل نذورات و موقوفاتی است که خیرین و واقفان ایجاد کردهاند و بسیاری از این واقفان صدها سال است که در این دنیا حضور ندارند، اما خیر آنها همچنان ماندگار و پابرجاست.
امیرالمؤمنین(ع)؛ الگویی برای فرهنگ وقف
احمدزاده با اشاره به سیره امیرالمؤمنین علی(ع) در وقف اظهار کرد: در روایات آمده است که پیامبر اکرم(ص) زمینی را به امیرالمؤمنین(ع) عطا کردند و حضرت در آنجا چاهی حفر کردند که آب از زمین جوشید.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) این چاه را برای حجاج بیتالله الحرام و رهگذران راه خدا وقف کردند تا مردم از آب آن بهرهمند شوند و این صدقهای قطعی و ماندگار برای زائران خانه خدا باشد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی بیان کرد: امیرالمؤمنین(ع) چشمهای را وقف کرد تا تشنگی انسانها را برطرف کند و امروز نیز باید از خود بپرسیم برای رفع کدام تشنگی جامعه میتوانیم وقف کنیم؛ تشنگی برای علم، درمان، اشتغال، ازدواج جوانان، مسکن نیازمندان، دارو، آب و محیط زیست، قرآن و فرهنگ اهل بیت(ع).
۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه و ۳۰۵ بقعه متبرکه در خراسان رضوی
احمدزاده با اشاره به ظرفیتهای وقف در خراسان رضوی گفت: به برکت وجود حضرت علی بن موسیالرضا(ع)، این استان یکی از گنجینههای بزرگ فرهنگ وقف، زیارت و خدمت به مردم است.
وی افزود: امروز در خراسان رضوی ۲۷ هزار و ۶۵۴ موقوفه و ۳۰۵ بقعه متبرکه وجود دارد که یادگاران اهل بیت(ع) هستند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی تصریح کرد: این اعداد فقط عدد نیستند؛ پشت هر موقوفه یک نیت خیر، پشت هر نیت خیر یک انسان مؤمن و پشت هر واقف یک باور بزرگ و نگاه به آینده قرار دارد.
وی ادامه داد: بقاع متبرکه نیز فقط ساختمان و بنا نیستند، بلکه کانونهای معنویت، قرآن، فرهنگ اهل بیت(ع)، خدمت اجتماعی و پناهگاه معنوی مردم در نقاط مختلف استان به شمار میروند.
احمدزاده تأکید کرد: ما خود را در برابر این سرمایه عظیم، امین مردم و امانتدار نیت واقفان میدانیم.
سازمان اوقاف مالک موقوفات نیست
وی با اشاره به برخی برداشتهای نادرست درباره مدیریت موقوفات گفت: گاهی تصور میشود هر فردی که مالی را وقف میکند باید موقوفه را به اداره اوقاف تحویل دهد، در حالی که این تصور صحیح نیست.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی بیان کرد: در نظام وقف، موقوفه متعلق به نیت واقف است و سازمان اوقاف مالک موقوفات نیست، بلکه در حدود وظایف و مقررات قانونی، حافظ، ناظر و امین اجرای نیت واقف است.
احمدزاده افزود: واقف میتواند هنگام وقف، متولی موقوفه را مشخص کند؛ این متولی ممکن است خود واقف، فرزند او، فردی دیگر یا سازمان اوقاف باشد و این واقف است که تعیین میکند موقوفه پس از او توسط چه کسی اداره شود.
وی همچنین درباره امکان استفاده واقف از منافع موقوفه در دوران حیات خود گفت: بر اساس فتوای مراجع معظم تقلید، فرد میتواند در وقفنامه تصریح کند که تا زمانی که در قید حیات است، منافع موقوفه در اختیار خودش باشد.
اجرای بیش از ۶ هزار مترمربع پروژه عمرانی در بقاع متبرکه
احمدزاده با اشاره به اقدامات انجامشده در یک سال گذشته اظهار کرد: با حمایت خیرین، بیش از ۶ هزار مترمربع پروژه عمرانی در بقاع متبرکه استان احداث و به بهرهبرداری رسیده است.
وی افزود: این پروژهها شامل زائرسرا، شبستان، سرویسهای بهداشتی، محوطهسازی و بخشهای مختلف مورد نیاز زائران بوده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: همچنین بیش از ۳۶ هزار مترمربع پروژه سرمایهگذاری در حوزههای مختلف برای احیا و ارتقای بهرهوری موقوفات اجرا و به بهرهبرداری رسیده است.
احمدزاده تصریح کرد: موقوفه نباید سرمایهای راکد باشد؛ موقوفه باید زنده، مولد، آباد و خدمترسان به مردم باشد و ما به دنبال بزرگ کردن صرف عدد موقوفات نیستیم، بلکه هدفمان بزرگ کردن سفره خدمت موقوفات برای مردم است.
ایجاد حدود ۴ مگاوات برق خورشیدی در موقوفات
وی یکی از عرصههای مورد توجه برای بهرهوری موقوفات را استفاده از انرژیهای پاک و بهویژه انرژی خورشیدی عنوان کرد و گفت: در حال حاضر حدود ۴ مگاوات برق خورشیدی در ۷۵ ساختگاه در عرصههای مختلف موقوفات ایجاد شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی افزود: همچنین قرارداد بیش از ۶۰ مگاوات برق خورشیدی در نقاط مختلف منعقد شده و عملیات اجرایی آنها آغاز شده است.
احمدزاده بیان کرد: بخشی از اراضی موقوفه که در گذشته دارای منابع آب بودند و به دلیل خشکسالی از حیز انتفاع خارج شدهاند، میتوانند برای احداث نیروگاههای خورشیدی مورد استفاده قرار گیرند.
وی گفت: به این ترتیب یک موقوفه میتواند از یک دارایی موجود به یک جریان درآمد پایدار برای سالهای آینده تبدیل شود.
فعالیت موقوفات در بخش کشاورزی و دامپروری
احمدزاده با اشاره به فعالیت موقوفات استان در حوزه کشاورزی و دامپروری گفت: در مجموعه موقوفات استان حدود ۷ هزار رأس دام سبک و سنگین نگهداری میشود و سالانه قریب به ۲۰ هزار تن محصولات لبنی و پروتئینی به بازار عرضه میشود.
وی افزود: در زمینه اصلاح نژاد نیز اقدامات مؤثری انجام شده و در اراضی موقوفه، اصلاح روشهای آبیاری و تغییر الگوی کشت دنبال شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی تصریح کرد: این اقدامات به افزایش بهرهوری، ایجاد اشتغال و خدمترسانی بهتر به موقوفات و ذینفعان کمک کرده و نشان میدهد وقف میتواند همزمان اقتصاد، تولید، اشتغال و خدمترسانی را تقویت کند.
ثبت ۹۴ وقف جدید در خراسان رضوی
احمدزاده از ثبت ۹۴ وقف جدید در خراسان رضوی طی یک سال گذشته خبر داد و اظهار کرد: این ۹۴ وقف، ۹۴ تصمیم مؤمنانه از سوی انسانها و خانوادههایی است که تصمیم گرفتهاند بخشی از دارایی خود را برای خدا و مردم ماندگار کنند.
وی با اشاره به ظرفیتهای جدید وقف گفت: بیش از ۸۰۰ نیت مغفول در استان شناسایی شده است که شرایط، نیازها و مکانهای مختلفی را شامل میشود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی افزود: وقف تنها ساخت مسجد و حسینیه نیست؛ بلکه امروز میتوان برای اشتغال جوانان، ازدواج، درمان، دارو، تحصیل، حمایت از نخبگان، علم و فناوری، مسکن، آب، محیط زیست و بسیاری از نیازهای جامعه وقف کرد.
احمدزاده از ثبت یک وقف جدید در حوزه حمایت از فرزندآوری نیز خبر داد و گفت: گاهی خانوادهها به دلیل نگرانی از هزینههای آینده، درباره فرزندآوری دغدغه دارند و یک خیر با ایجاد این موقوفه تلاش کرده است از خانوادهها در این زمینه حمایت کند.
«قرار دوازدهم»؛ انتظار در مسیر خدمت
وی همچنین به اجرای طرح «قرار دوازدهم» اشاره کرد و گفت: در دوازدهم هر ماه، خیرین به نیت حضرت ولیعصر(عج) بخشی از توان و امکانات خود را برای گرهگشایی از زندگی مؤمنان اختصاص میدهند.
احمدزاده افزود: کمک به خانوادههای نیازمند، تأمین جهیزیه، کمکهای درمانی، تهیه لوازم ضروری زندگی و دستگیری از افراد نیازمند از جمله اقدامات انجامشده در این طرح است.
وی با تأکید بر اینکه «انتظار فقط دعا نیست، انتظار خدمت است»، گفت: کسی که به نیت امام زمان(عج) دست یک نیازمند را میگیرد، فرهنگ انتظار را در جامعه زنده میکند.
حضور بیش از یک هزار و ۵۰۰ مبلغ در بقاع متبرکه
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی اظهار کرد: بقاع متبرکه استان در سال گذشته عرصه حضور و اجرای برنامههای فرهنگی، مذهبی و اجتماعی بودند و بیش از یک هزار و ۵۰۰ مبلغ در مناسبتهای مختلف در این بقاع به زائران و مردم خدمت کردند.
وی افزود: هدف این است که بقاع متبرکه به معنای واقعی کلمه خانه مردم باشند؛ جایی برای قرآن، دعا، معرفت، زیارت، آرامش، کمک به نیازمندان و گرهگشایی از زندگی مردم.
پرداخت بیش از هزار وام قرضالحسنه
احمدزاده با اشاره به فعالیت صندوق قرضالحسنه «وقف ماندگار» در استان گفت: این صندوق با استفاده از وجوه مردم و خیرین فعالیت میکند و تاکنون بیش از هزار وام قرضالحسنه بدون کارمزد به افرادی که در بقاع متبرکه و در قالب طرح «شمیم خدمت» آموزش دیدهاند، پرداخت کرده است.
وی افزود: برخی خیرین نیز میتوانند وجوه خود را در این صندوق قرار دهند و مشخص کنند وام قرضالحسنه به چه افراد نیازمندی پرداخت شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: این ظرفیت تحت نظارت بانک مرکزی ایجاد شده و میتواند زمینه مشارکت بیشتر خیرین در گرهگشایی از مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم را فراهم کند.
وقف مخصوص ثروتمندان نیست
احمدزاده با تأکید بر اینکه وقف مخصوص افراد ثروتمند نیست، گفت: ممکن است یک ملک بزرگ وقف شود، اما یک مغازه کوچک، قطعه زمین، بخشی از درآمد، تجهیزات یک مرکز درمانی یا کتابهای یک کتابخانه نیز میتواند برای یک نیت خیر اختصاص پیدا کند.
وی تصریح کرد: مهم بزرگی مال نیست، بلکه بزرگی نیت و تلاش انسان است و باید فرهنگ وقف را در میان نسل جوان نیز زنده کنیم.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی خطاب به مردم استان گفت: اگر امروز در جامعه مشکلی وجود دارد، تنها منتظر حل آن نباشیم؛ بلکه بخشی از توان خود را برای حل آن ماندگار کنیم.
احمدزاده افزود: اگر جوانی نیازمند اشتغال است، وقف کنیم؛ اگر خانوادهای نیازمند حمایت است، وقف کنیم؛ اگر بیماری نیازمند درمان است، وقف کنیم و اگر دانشآموزی نیازمند فرصت تحصیل است، برای او وقف کنیم. اگر آینده این سرزمین نیازمند آب، محیط زیست، علم و فناوری است، میتوان برای آن وقف کرد.
احمدزاده در پایان اظهار کرد: باید این امانت الهی را بهتر از گذشته حفظ و آبادتر از گذشته به نسلهای آینده تحویل دهیم تا آیندگان نیز با شنیدن نام واقفان امروز برای آنان دعا کنند؛ چراکه ممکن است انسان از دنیا برود، اما میتواند کاری کند که خیرش سالها پس از او در دنیا باقی بماند.