در حالی که مدیریت اراضی موقوفه و مقابله با چالش کمآبی از بزرگترین دغدغههای اوقاف است، دستاوردهای اخیر در شهرستان خلیلآباد، الگویی نو از "مدیریت پویا" و "مشارکت بخش خصوصی" را ارائه داده است. در جریان همایش ملی «یاوران وقف»، از آقای مسعود سجادی، کارشناس باسابقه امور اوقافی و اجارات و پروژه های سرمایه گذاری، به پاس اجرای پروژههای تحولآفرین در زمینه احیا و سرمایهگذاری موقوفات، تقدیر شد.
از زمینهای بدون آب تا باغهای پربار؛ استراتژی تغییر پارادایم
بخش بزرگی از اراضی موقوفه در مناطق نیمهخشک، به دلیل کمبود منابع آبی و عدم بهرهوری، عملاً به سرمایههای بدون عواید تبدیل شده بودند. اما به لطف خدا آقای سجادی با تکیه بر ۲۵ سال تجربه عملی در حوزه اوقاف و پشتوانه اعتقادی مردم منطقه، با تغییر رویکرد از "نگهداری سنتی" به "توسعه مشارکتی"، توانست این اراضی را احیا کند.
وی در تشریح اقدامات خود گفت: ما نمیتوانیم با ابزارهای قدیمی، بحرانهای جدید را حل کنیم. هدف ما در خلیلآباد، تبدیل زمینهای بایر به داراییهای مولد بود. کلید اصلی این موفقیت، جلب اعتماد بخش خصوصی و ایجاد بستری برای مشارکت بود که در آن هم موقوفه سود میبرد و هم سرمایهگذار. ما با ایجاد زیرساختهایی مثل استخرهای ذخیره آب و نیروگاههای خورشیدی، ریسک کشاورزی را کاهش دادیم.
اعداد و ارقام؛ وقتی مدیریت هوشمند، ثروت ایجاد میکند
یکی از نکات برجسته این گزارش، جهش خیرهکننده در میزان درآمد حاصل از موقوفات است. بررسیها نشان میدهد که در پروژههای باغ انگور (شامل ۱۷ پروژه در مساحت ۵۱۲۰۰ مترمربع)، مدل مشارکت بخش خصوصی توانسته است ارزش افزوده را به شکلی بیسابقه افزایش دهد.
طبق آمارهای منتشر شده، اگر این اراضی به صورت سنتی و بدون مشارکت مدیریت میشد، درآمد آنها در بازه 20 ساله حدود ۱.۰۲ میلیارد تومان برآورد میشد؛ اما با اجرای طرحهای نوین و مشارکت فعال سرمایهگذاران، این رقم در بازه مذکور به عدد چشمگیر ۲۸۶ میلیارد تومان می رسد.
تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری؛ از خورشید تا تجارت
پروژههای اجرا شده در خلیلآباد تنها محدود به کشاورزی نبوده و با نگاهی جامع به "تنوعبخشی به سبد داراییها"، زیرساختهای زیر نیز محقق شده است:
1. انرژیهای تجدیدپذیر: احداث ۴ پروژه نیروگاه خورشیدی با ظرفیت مجموعاً ۲۳۶ کیلووات جهت بهرهبرداری از ظرفیتهای طبیعی منطقه.
2. مدیریت منابع آب: اجرای ۲ پروژه استخر ذخیره آب کشاورزی در حجم بالغ بر ۶۲۰۰ مترمکعب برای مقابله با بحران خشکسالی.
3. توسعه زیرساختهای خدماتی: اجرای ۴ پروژه در حوزه تجاری، مسکونی و خدماتی که علاوه بر درآمدزایی، باعث اشتغالزایی در منطقه شده است.
نتیجهگیری و چشمانداز
تقدیر از مسعود سجادی در همایش یاوران وقف، تنها یک تشکر از یک کارشناس نیست؛ بلکه به معنای رسمیت یافتن یک "رویکرد جدید" در مدیریت موقوفات است. تجربه خلیلآباد ثابت کرد که به فضل خداوند موقوفات اگر با دانش روز، تکنولوژی و مشارکت بخش خصوصی مدیریت شوند، نه تنها از رکود و عدم کارایی خارج می شوند، بلکه میتوانند به ستون فقرات اقتصاد منطقه تبدیل شوند.